برنده ی جایزه نخستین مسابقه نمایش نامه نویسی برای نمایش بلبل سرگشته

برنده ی جایزه نخستین مسابقه نمایش نامه نویسی برای نمایش بلبل سرگشته - شاد بلاگ

شاد بلاگ


کدام میوه ها لاغر کننده اند؟

کدام میوه ها لاغر کننده اند؟

میوه های جادویی برای لاغری طبیعی . . هرکس که به شما توصیه می کند که از رژیم غذایی تان میوه را حذف ...

ادامه مطلب

روش تعیین جنسیت فرزند قبل از هر چیزی

روش تعیین جنسیت فرزند قبل از هر چیزی

پسر می‌خواهید یا دختر؟ این اولین سوالی است که می‌توانم قبل از خواندن این مقاله از شما، اگر که برای شما ...

ادامه مطلب

ویژگی های زیتون : ضد آفتاب بودن

ویژگی های زیتون : ضد آفتاب بودن

بهترین ضد آفتاب طبیعی را می شناسید؟ . . آیا این ضد آفتاب طبیعی را می شناسید؟ یک متخصص تغذیه گفت: در صنعت مواردی ...

ادامه مطلب

پیش فروش سایپا به مناسبت دهه فجر ۹۲

پیش فروش سایپا به مناسبت دهه فجر 92

از یکشنبه 6 بهمن ماه 92 جشنواره فروش محصولات سایپا بمناسبت دهه فجر آغاز گردید .همزمان با فرا رسیدن دهه ...

ادامه مطلب

باردار شدن یک مادر به جای دخترش

باردار شدن یک مادر به جای دخترش

مادری که حاضر شد به جای دخترش باردار شود . . مادری که حاضر شد به جای دخترش باردار شود رسانه های ...

ادامه مطلب


برنده ی جایزه نخستین مسابقه نمایش نامه نویسی برای نمایش بلبل سرگشته
icon iconدسته : دانستنی ها و شنیدنی ها

جایزه نخستین مسابقه نمایش نامه نویسی را برای نمایش بلبل سرگشته چه کسی دریافت کرد؟

.

.

.

علی نصیریان

اقتباس از ادب عامه یکی از راههای ماندگاری میراث پیشینیان و دوام و بقای فرهنگ هر قوم و ملت است. یکی از بهترین نمونه های ملموس و عملی اقتباس را می توان در حوزه ی نمایشنامه ملاحظه کرد و از آنجا که نمایشنامه به اجرا وابسته است، به این نکته ی مهم باید توجه داشت که ضمن اجرا هم به گونه ای فرهنگ سازی صورت می گیرد. نمایش های برخاسته از ادبیات عوام علاوه بر جذابیت و سرگرمی موجب بالاتر رفتن سطح نگرش مخاطبان نسبت به تمدن و تاریخ گذشته خودشان هم می شود.
یکی از بهترین نمونه های اقتباس نمایشی از قصه های عامیانه، نمایش “بلبل سرگشته” نوشته چهره سرشناس و ماندگار تئاتر، سینما و تلویزیون ایران، آقای علی نصیریان است. وی نمایش بلبل سرگشته را با الهام از قصه ای کهن به همین نام به نگارش در آورد که در سال ۱۳۳۵  در اولین مسابقه نمایشنامه نویسی هنرهای زیبا رتبه اول را به خود اختصاص داد. در سال ۱۳۳۷ برای اولین بار نمایش بلبل سرگشته به روی صحنه رفت و نیز در سالهای ۱۳۳۸ و ۱۳۴۵ و ۱۳۵۴ در تالار سنگلج اجرا شد. و حتی توسط تلویزیون ملی ایران در سال ۱۳۵۴ ضبط و پخش شد. سالها بعد نیز نصیریان بلبل سرگشته را در فرانسه به روی صحنه برد.
یکی از روایت های این قصه کهن در کتاب “فرهنگ مردم (فولکلور ایران)” تألیف سید علی میرنیا به نقل از کتاب افسانه های کهن نوشته فضل الله مهتدی معروف به صبحی آمده است. ماجرا بر سر ترفند زن پدر برای کشتن پسر شوهرش است با این حیله که هر کدام بار هیزمشان بیشتر باشد باید سر آن دیگری را ببُرد. و الخ در متن قصه با ۹ شخصیت آشنا می شویم. حال آنکه در نمایشنامه با ۷ شخصیت بازیگر حاضر در  صحنه و ۱ شخصیت غایب روبرو هستیم.این که آقای نصیریان در عین وفاداری به متن قصه تغییراتی در آن داده است به دلیل باورپذیر کردن نمایش برای مخاطب معاصر است و نیز دراماتیزه کردن داستان. ماجرای عشق و خواستگاری رشید تا حدود زیادی فضای رئال به متن بخشیده. ماجرای عاشق بودن زن بابا نسبت به خدایار و کشف این راز در پایان نمایشنامه نیز برای تغییر درونمایه ی اثر است و دیدگاه آقای نصیریان را در روابط علت و معلولی طرح داستان مشخص می کند؛ چنانکه اگر این نمایش به همان صورت قصه عامیانه و تنها با وزن کردن میزان بار خار پدر و پسر به قتل پسر انجامیده بود به هیچ وجه برای مخاطب معاصر منطقی و جذاب نبود. ضمن این که ماجرای فرعی عروسی پسر بقال هم که همسایه این خانواده هستند و برنج پختن بقال در اسطبل این خانه موجب ایجاد موقعیت اجتماعی و فضاسازی رئالیسیتی به منظور باورپذیری بیشتر نمایش شده است.
اشخاص نمایشنامه کاراکترهایی ملموس و تا حدودی امروزی هستند. گناهکار واقعی زن بابا است و بابا که تا حد زیادی تحت تأثیر او قرار گرفته بود. اما با همه این اوصاف در زمان اعترافات زن در اواخر پرده چهارم گونه ای حس دلسوزی به مخاطب دست می دهد و این در نتیجه کار قوی نویسنده است در پرداخت وضعیت روانی شخصیتها که به طور کامل سیاه یا سفید نباشند.
“از مکافات عمل غافل نشو” موضوع اصلی این قصه و مخصوصاً نمایشنامه است. زیرا می بینیم هرچه زن بابا تلاش می کند که رازش پنهان بماند باز حقیقت برملا می شود و  در پایان هم او به سزای اعمالش می رسد. همچنین مسأله ی مظلومیت نیز مدّ نظر نویسنده بوده است زیرا ظلمی که زن بابا دارد به این دختر و پسر، ماهگل و خدایار، روا می دارد توسط خود ایشان تجدید می شود. در اینجا از مبارزه جویی و آزادی خواهی این دو فرزند خبری نیست. تنها در کشمکش لفظی پرده چهارم ماهگل از خودش دفاع می کند.
کهن الگوهای مذهبی قصه یادآور داستان شهدای کربلا است؛ در اینجا هم جوانی مظلومانه به قتل رسیده و خواهر خواهان حفظ یاد و خاطره اوست. باورها و اعتقادات موجود در متن نیز قابل تأمل است: معجزه و خرق عادت؛ تبدیل شدن بقایای استخوان برادر به بوته گل و بعد هم بیرون آمدن یک بلبل از لای گلبرگهای گل به طور کلی تبدیل شدن جسم مرده به گیاه و بَعد از گیاه به حیوان یادآور این شعر مولانا است: از جمادی مردم و نامی شدم/ از نما مردم به حیوان دم زدم/ مردم از حیوانی و آدم شدم/ پس چه ترسم کی ز مردن کم شدم.
سخن گفتن انسان های عادی با حیوانات در قصه به ساحت ادبیات ما مربوط است؛ چنانکه یکی از راههای پندآموزی و تعلیم اخلاق و حکمت همین تمثیل های حیوانات بوده است و در بسیاری موارد انسان با حیوان هم کلام می شده است.

در باره ي "عارفه" نويسنده ي اين مطلب
نوشته شده توسط :عارفه | تعداد مطالب : 2546مطلب




  صفر نظر براي نوشته ي "برنده ی جایزه نخستین مسابقه نمایش نامه نویسی برای نمایش بلبل سرگشته" ارسال شده است!
ارسال نظر

rss-comments دنبال کردن نظرات با فید | يك آواتار براي خود بسازيديك آواتار براي خود بسازيد

submit a comment on this postحالا نوبت شماست!!!



آدرس سايت يا وبلاگ :



راهنما : در صورتی که از پاسخ استفاده می کنید متن نظر خود را در خط بعد از کدهای html ایجاد شده بنویسید

           

  
صفحه ي اصلي |